Mensen onder de loep: Ben jij nou een expert?

Mensen onder de loep

Regelmatig wordt mijn expertise ter discussie gesteld, op social media, in de reguliere media of op een verjaardagsfeestje waar ik word aangesproken op mijn uitlatingen. Overigens is dit de ervaring van elke serieuze en ook niet serieuze expert in welk vakgebied dan ook die zijn mening publiekelijk deelt.

Discussie

Veel collega’s ervaren dat dit steeds erger wordt, alles wat je zegt of schrijft wordt onmiddellijk door duizenden tegen experts afgeschoten. Ach het hoort erbij en heel eerlijk, ik hou van de discussie die het oplevert. Misschien is mijn expertise wel gevormd door de discussie en de uitdagingen waar ik elke dag mee te maken krijg. En misschien blijft een expert die niet bediscussieerd wordt wel een beetje dommer of onwetender dan goed voor hem of haar is. 

Uiteindelijk is de belangrijkste vraag wat maakt iemand een expert? Vaak zijn het anderen die je als expert aanwijzen, nou ja soms benoem ik mijzelf als expert. Zolang het over gedrag, mensen chimpansees, samenwerken of de liefde gaat laat ik me de titel van expert graag aanleunen. 

Twee soorten experts

Maar dan nog, waarom zou ik iets beter weten of kunnen dan iemand anders? Grofweg zijn er twee soorten experts. De eerste soort is gevormd door ervaring. Soms is het een unieke ervaring die niet voor iedereen is weggelegd die iemand tot expert maakt. Maar we kennen ook experts die hun status danken aan onderzoek, studie en hard werken. Bij voorkeur zijn er experts die op beide benen kunnen staan: ervaring en onderzoek. Helaas kom ik veel experts tegen die geen enkele poot hebben om op te staan. 

Toch is één basis niet altijd vanzelfsprekend genoeg om je te maken tot een goed expert. Er zijn mensen die oneindig veel gestudeerd hebben en in theorie alles haarfijn weten uit te leggen, maar waar ik elke keer denk, de praktijk is toch echt anders.

Ervaringsdeskundigen

Ik ken ook mensen die hun eigen ervaring zo inzetten dat ze onmiddellijk de expert en coach zijn voor alle anderen, waarbij een beetje theoretische onderbouwing toch echt van meerwaarde zou zijn. De ergste zijn de experts die een ervaring hebben op een bepaald terrein dat meteen ook zo algemeen maken dat ze het overal kunnen inzetten.  

Waar ik naar toe wil is dat niet iedereen een expert is. Zoals we heel veel voetbalcoaches hebben in Nederland zijn er ook veel match en relatie experts. Maar ja een relatie met een narcist die stuk loopt, een jaartje tinderen en een paar mislukte dates maakt iemand nog geen relatiecoach of matchmaker. Als je weet waarom je eigen relaties mislukken, wil dat niet zeggen dat je ook snapt hoe het voor anderen wel moet.

Het vermijden van valkuilen betekent niet dat je automatisch op de juiste weg ben. Net zo min als een succesvol huwelijk van dertig jaar mij een relatie-expert maakt. Zo is iemand die uit een burn-out klom niet meteen een lifestyle coach. Of iemand die een Ikea kast in elkaar zette zonder een relatiecrisis en een doos schroeven over te houden een meubelmaker. 

Mening

Wat we moeten leren is dat een mening, een overtuiging, of een positieve ervaring je nog geen expert maakt. We hebben steeds meer de neiging om onze mening te delen alsof het terdege is onderzocht. Natuurlijk hebben we allemaal een platform gekregen om als expert onze mening en inzichten te delen en ook de reguliere media creëert meer gelegenheden om iets te delen, dan er van een thema experts zijn.

Zijn dan de mensen die iets onderzocht hebben, gestudeerd hebben, alles gelezen hebben per definitie expert? Nee natuurlijk niet soms is het noodzakelijk met de poten in de modder te staan. Zoals laatst een jonge organisatiepsychologe, die ik tegensprak, als eerste vroeg in welk wetenschappelijk artikel dat dan wel niet stond? Ze kon niets met mijn antwoord ”nergens, het is gewoon dertig jaar werkervaring.”

Married at First Sight

Ik leer heel veel nieuwe dingen van vier seizoenen van het TV programma Married at First Sight waar ik in de praktijk mensen matchen mag. Dingen die ik niet in de honderden wetenschappelijke studies die ik heb uitgeplozen ben tegengekomen. Zo gaan onderzoek en theorie hand in hand met de

Conclusie

Soms moeten we als expert leren dat we ongelijk hebben, een fout maken of ook niet alles weten. En dat ik meer heb geleerd van discussies en mensen die me uitdagen en ervaringen in de praktijk, dan jarenlange studie waarbij mensen me probeerden vol te stoppen met kennis die in de praktijk vaak anders bleek. 

Aan de andere kant hoop ik ook dat alle niet experts dan soms leren dat een mening hebben iets anders is als de kennis hebben.  

Beeld bron: ©Jelmer de Haas

Mag ik je nog heel even iets vragen? Zou je ons alsjeblieft willen steunen door Tv-Vrouw op social media te volgen? Dankzij jouw steun kunnen we doorgaan met het schrijven van leuke columns! Klik op de link hieronder. Namens het hele Tv-Vrouw team, ontzettend bedankt voor je support!

  • Gedragsbioloog en onderzoeker van ons menselijk oergedrag. Expert bij Married at First Sight. In de vrije tijd stenenstapelaar en hardloper.